Tu jesteś: Kanone.pl | Poradnik prawny online  »  Prawo pracy  »  Prawo pracy - jakie prawa przysługują pracownikowi?

Prawo pracy - jakie prawa przysługują pracownikowi?

Prawo pracy - jakie prawa przysługują pracownikowi?

Każdy zatrudniony pracownik na umowę o pracę posiada pewne uprawnienia. Warto je znać, aby w odpowiedniej sytuacji móc się na nie powołać.

Uprawnienia pracownicze dotyczą m. in. wynagrodzenia i urlopu wypoczynkowego. Prawo pracy określa także porozumienia zbiorowe, kodeks pracy i regulaminy dotyczące obowiązków pracownika. Podstawowym dokumentem, który reguluje stosunek pracownika i pracodawcy, jest wspomniana już powyżej umowa o pracę, określająca warunki wykonywania tej ostatniej. Zapisy, które znajdują się w umowie, zależą od ustaleń pomiędzy jej stronami, dlatego warto przed wyrażeniem zgody na przedstawione warunki skonsultować się z osobą, która powie nam, czy są one dla nas korzystne - może to być na przykład radca prawny czy też adwokat. Porady prawne są często udzielane także przez osoby wykonujące zawód zaufania publicznego (np. przez rzecznika patentowego, doradcę podatkowego lub notariusza).

Wynagrodzenie za pracę

Jednym z praw przysługujących pracownikowi jest wynagrodzenie, na które pracownik wyraża zgodę, podpisując umowę o pracę. Wynagrodzenie otrzymuje się w stałym i ustalonym terminie, co najmniej raz w miesiącu. Jego wysokość powinna być adekwatna do rodzaju wykonywanej pracy oraz kwalifikacji, które są wymagane do jej wykonywania. Minimalne wynagrodzenie, jakie pracownik może otrzymać w Polsce, jest ustalone ustawowo - ma ono zapewnić pracownikowi oraz jego rodzinie egzystencję odpowiadającą ludzkiej godności. Jest to tak zwana zasada godziwego wynagrodzenia. Mówi ona także, iż osoby pracujące na tych samych stanowiskach albo wykonujące pracę tego samego rodzaju, powinny otrzymywać równe wynagrodzenie.

Prawo do urlopu wypoczynkowego

Kolejnym istotnym prawem pracownika jest prawo do wypoczynku, gwarantowane przez przepisy o czasie pracy, urlopach oraz dniach wolnych od pracy. Czas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy - niezależnie od tego, czy przebywa na terenie zakładu pracy, czy w innym miejscu - nazywany jest czasem pracy. Co ważne, istnieją przepisy orzekające, iż czas pracy nie może przekroczyć ośmiu godzin na dobę oraz czterdziestu godzin w pięciodniowym tygodniu pracowniczym przez okres czterech miesięcy. Pracownikowi przysługuje coroczny płatny urlop, trwający nieprzerwanie przez dwadzieścia dni (jeśli pracownik jest zatrudniony przez mniej niż dziesięć lat) lub dwadzieścia sześć dni (jeśli pracownik jest zatrudniony przez więcej niż dziesięć lat). Inne ustawowo wolne dni od pracy to także między innymi Święto Narodowe Trzeciego Maja oraz Narodowe Święto Niepodległości.

 

Zakaz dyskryminacji

Pracodawcę obowiązuje bezwzględny zakaz dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, pochodzenie oraz wiek. Wszystkie nieuzasadnione próby zmiany zakresu obowiązków czy też propozycje niższego wynagrodzenia są uznawane za dyskryminację i są one naruszeniem prawa.