Tu jesteś: Kanone.pl | Poradnik prawny online  »  Prawo cywilne  »  Arbitraż – alternatywa dla sądów państwowych

Arbitraż – alternatywa dla sądów państwowych

Arbitraż – alternatywa dla sądów państwowych

Pod pojęciem arbitrażu kryje się polubowne rozwiązywanie sporów o prawa majątkowe lub niemajątkowe (z wyłączeniem alimentów) bez uczestnictwa sądów powszechnych. Sądy arbitrażowe rozstrzygają spory w oparciu o wyrażoną pisemnie zgodę stron stosunku prawnego, czyli zapis na sąd polubowny.

Cechy formalne

Zapis ten może mieć formę klauzuli arbitrażowej zawartej w statucie lub umowie wiążącej strony, można również zawrzeć dodatkową umowę o poddaniu się pod arbitraż dopiero w sytuacji zaistnienia sporu. Niezależnie od przyjętej formy zapis na sąd polubowny musi konkretyzować przedmiot danego sporu lub stosunek prawny, z którego ten spór wynikł (lub może w przyszłości wyniknąć).

Oznacza to przede wszystkim, że rozwiązywanie sporów przy pomocy arbitrażu jest całkowicie dobrowolne dla stron, a zawierając stosowną umowę cywilnoprawną strony mogą negocjować wszystkie jej warunki.

Opcjonalne są postanowienia dotyczące dokładnej liczby arbitrów (zwyczajowo jest ich trzech – dwóch arbitrów i jeden superarbiter), ich atrybutów (specjalizacja, wykształcenie, itd.), trybu i kosztów postępowania, miejsca arbitrażu czy na przykład języka, w jakim będzie prowadzone postępowanie. Wszystkie te dodatkowe postanowienia muszą pozostawać w zgodzie w obowiązującymi przepisami prawa.

Ogólnie przyjętą formą jest forma pisemna, jednak w przypadku arbitrażu międzynarodowego (czyli sytuacji, gdy strony nie są podmiotami prawnymi tego samego państwa) dopuszczalne jest zawarcie zapisu na sąd polubowny drogą elektroniczną.

 

Zalety arbitrażu

Jedną z istotniejszych zalet tego rozwiązania jest fakt, że postępowanie arbitrażowe jest jednoinstancyjne (chyba, że strony w umowie postanowią inaczej, co jednak zdarza się rzadko), a koszty są zdecydowanie niższe niż w przypadku spraw rozstrzyganych przez sądy powszechne. Honoraria arbitrów są określane bezpośrednio przez strony (w przypadku sądów ad hoc) lub są jasno określone przez regulaminy stałych sądów arbitrażowych (funkcjonują one najczęściej przy izbach przemysłowo-handlowych).

Kolejne ważne cechy to poufność postępowania (sprawy rozstrzygane przez sądy powszechne są jawne), możliwość powołania na arbitra dowolnego specjalisty w danej dziedzinie (w sądach powszechnych orzekają wyłącznie sędziowie, którzy nie zawsze dysponują wystarczającą wiedzą specjalistyczną w wymaganym zakresie), szybkość postępowania oraz zrównanie wyroków wydawanych przez sądy arbitrażowe z wyrokami sądów powszechnych.

Arbitraż jest więc doskonałą alternatywą dla powszechnego sądownictwa zwłaszcza w sprawach wymagających posiadania specjalistycznych kompetencji, których urzędujący sędziowie nie są w stanie posiąść, ponadto na korzyść sądów polubownych przemawiają niższe koszty oraz krótszy czas rozstrzygania sporów.

Więcej informacji na stronie: http://arbitraz.laszczuk.pl/